Kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Wielu dłużników wciąż żyje w przekonaniu, że oddłużenie sądowe to procedura zarezerwowana tylko dla nielicznych. Tymczasem przepisy prawa upadłościowego ewoluowały, otwierając furtkę do wolności finansowej znacznie szerszej grupie osób. Czy każdy zadłużony może liczyć na „nowy start”? Czy status rolnika lub wspólnika w spółce przekreśla szanse na oddłużenie? W tym artykule wyjaśniamy szczegółowo, kto może ogłosić upadłość konsumencką i jakie warunki należy spełnić, aby sąd pozytywnie rozpatrzył wniosek.

W tym artykule wyjaśniamy szczegółowo, kto może ogłosić upadłość konsumencką i jakie warunki należy spełnić, aby sąd pozytywnie rozpatrzył wniosek. Jeśli jednak szukasz kompletnych informacji o całej procedurze, kosztach i nowym systemie KRZ, sprawdź nasz kompleksowy przewodnik: Upadłość konsumencka 2026.

Na czym polega upadłość konsumencka i jaki jest jej cel?

Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe przewidziane dla osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Choć brzmi to formalnie, w praktyce jest to narzędzie prawne, którego nadrzędnym celem jest oddłużenie – czyli umorzenie zobowiązań, których dłużnik nie jest w stanie spłacić. Drugim, równoległym celem, jest zaspokojenie wierzycieli w miarę możliwości finansowych dłużnika (np. poprzez plan spłaty).

Dla osoby, która wpadła w spiralę zadłużenia, jest to często jedyna droga wyjścia na prostą. Warto pamiętać, że od czasu dużej nowelizacji przepisów (obowiązującej również w 2025 roku), sąd bada moralność płatniczą dłużnika dopiero na etapie ustalania planu spłaty, a nie przy samym otwarciu postępowania. To znacznie ułatwiło dostęp do procedury. A zatem kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Aby móc skorzystać z procedury konsumenckiej, trzeba spełnić dwa fundamentalne kryteria:

1. Status konsumenta – dłużnik nie może prowadzić aktywnej działalności gospodarczej.
2. Stan niewypłacalności – dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Domniemywa się, że stan niewypłacalności powstaje, gdy opóźnienie w spłacie zobowiązań przekracza 3 miesiące. Co istotne, dla sądu ważniejszy jest fakt trwałej niezdolności do spłaty, a nie tylko chwilowy brak płynności. Jeśli Twoje dochody nie wystarczają na pokrycie rat kredytów i kosztów życia, spełniasz definicję niewypłacalności.

Przedsiębiorca a upadłość konsumencka – czy to możliwe?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań w mojej kancelarii w Krakowie. Zasada jest prosta – aktywny przedsiębiorca nie może ogłosić upadłości konsumenckiej. Dla osób prowadzących firmę przewidziane jest osobne postępowanie upadłościowe na zasadach ogólnych (dla przedsiębiorców).

Nie oznacza to jednak braku wyjścia. Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) i chcesz skorzystać z upadłości konsumenckiej, musisz najpierw:

1. Zamknąć działalność gospodarczą i wykreślić ją z CEIDG.
2. Dopiero następnego dnia po wykreśleniu nabywasz status konsumenta (jako „były przedsiębiorca”) i możesz złożyć wniosek o upadłość konsumencką.

Samo zawieszenie działalności gospodarczej może być interpretowane różnie, dlatego najbezpieczniejszą drogą jest jej całkowite zamknięcie.

Wspólnicy spółek – kto może, a kto nie?

Status wspólnika w spółce handlowej może, ale nie musi być przeszkodą. Wszystko zależy od rodzaju spółki i zakresu odpowiedzialności za jej długi.

Kto nie może ogłosić upadłości konsumenckiej? Osoby ponoszące nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki (traktowane przez prawo upadłościowe analogicznie do przedsiębiorców):

1. Wspólnicy spółki jawnej.
2. Wspólnicy spółki partnerskiej.
3. Komplementariusze w spółce komandytowej.
4. Komplementariusze w spółce komandytowo-akcyjnej.

Kto może ogłosić upadłość konsumencką? Osoby posiadające udziały, ale nieprowadzące działalności gospodarczej we własnym imieniu:

1. Wspólnicy spółek z ograniczoną odpowiedzialnością (jeśli nie prowadzą jednocześnie innej działalności).
2. Akcjonariusze spółek akcyjnych.
3. Komandytariusze w spółce komandytowej (odpowiadający tylko do sumy komandytowej).

Rolnicy i byli przedsiębiorcy

Krąg osób uprawnionych jest szeroki. O upadłość konsumencką w 2025 roku mogą ubiegać się również:

1. Rolnicy, o ile nie prowadzą innej działalności gospodarczej lub zawodowej.
2. Byli przedsiębiorcy – osoby, które zamknęły firmę, nawet jeśli pozostały im długi związane z prowadzoną wcześniej działalnością (np. wobec ZUS czy Urzędu Skarbowego).

Dlaczego warto skorzystać z pomocy prawnej?

Choć przepisy stały się bardziej liberalne, sam proces – od złożenia wniosku w systemie Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ), przez kontakt z syndykiem, aż po ustalenie planu spłaty – bywa skomplikowany. Sąd (Wydział Gospodarczy ds. upadłościowych) weryfikuje wnioski pod kątem formalnym i merytorycznym.

Błędy we wniosku, nieprecyzyjne opisanie sytuacji majątkowej lub źle sformułowane uzasadnienie niewypłacalności mogą wydłużyć procedurę lub doprowadzić do zwrotu wniosku. Jako radca prawny pomagam Klientom z Małopolski przejść przez ten proces bezpiecznie, biorąc na siebie ciężar formalności oraz weryfikując kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Podsumowanie

Upadłość konsumencka jest dostępna dla każdego niewypłacalnego konsumenta, byłego przedsiębiorcy, a także dla określonych grup wspólników spółek kapitałowych. Jeśli Twoje długi Cię przerastają, nie czekaj na komornika. Analiza Twojej sytuacji prawnej to pierwszy krok do odzyskania spokoju. Zapoznaj się ofertą kancelarii.